NHR 2.0: 2024 Reformu Sonrası Kimler Vergi Avantajından Yararlanabilir?

Portekiz'in ünlü NHR (Non-Habitual Resident) rejimi 2009'dan 2024'e kadar emekliler için %10'luk vergi cenneti olarak tanındı. Ancak 2024 reformuyla program önemli ölçüde daraltıldı.

Eski NHR (2009-2023)

Önceki kurallarda Portekiz'e yerleşen NHR beneficiary'leri 10 yıl boyunca:

• Yabancı emekli geliri: %10 sabit vergi
• Yabancı kira / temettü / faiz: tamamen muaf
• Portekiz'de kalifiye meslek geliri: %20 sabit vergi (normal %28-48 yerine)

2024 Reformu: Neden?

AB içi eleştiriler + yerel halkın konut enflasyonu tepkisi + siyasi istikrarsızlık. Sonuç: Ocak 2024'te eski NHR kapatıldı. Daha önce başvurmuş olanlar 10 yıllık haklarını sürdürüyor.

NHR 2.0 (2024 ve sonrası)

Yeni isim: IFICI — Incentivo Fiscal à Investigação Científica e Inovação. Yaklaşım tamamen farklı: vergi avantajı sadece kalifiye yüksek-değer işlerle sınırlı.

Kimler Yararlanabilir?

1. Bilimsel araştırmacılar (üniversiteye bağlı)
2. Yüksek katma değerli teknoloji işleri (startup kurucuları, AI/ML/Biotech uzmanları)
3. Kalifiye ihracat şirketi çalışanları (şirket cirosunun en az %50'si yurt dışından)
4. Portekiz'de tescilli girişim kurucuları (Startup Visa altında)

Kimler Yararlanamaz?

• Emekliler (en büyük değişiklik)
• Freelance yazarlar, tasarımcılar, genel danışmanlar
• Kira / mülk / temettü gelirinin tek kaynak olduğu kişiler
• D7 vizesi ile gelen pasif gelirliler

Avantaj Oranı

• Portekiz içi kalifiye meslek geliri: %20 sabit vergi (10 yıl)
• Yabancı meslek geliri: muaf (çifte vergilendirme anlaşması olması şartı)
• Emekli geliri: artık özel oran yok — normal %25-48 kademe

2023'te Başvurmuş Olanlar İçin?

Eğer 31 Aralık 2023'e kadar NHR başvurusu yaptıysanız, eski kuralları 10 yıl boyunca kullanabilirsiniz. Geçiş hükmü hâlâ geçerli.

Ayrıca: 2023 sonuna kadar Portekiz'e taşınma kanıtı (kira kontratı, alım senedi, SEF başvurusu) olan başvurular da eski rejimde değerlendirilebilir.

Emekli Yatırımcı İçin Yeni Strateji

Eski NHR kapandı ama Portekiz hâlâ cazip bir emeklilik destinasyonu:

• Normal vergi oranı emekli gelirinde %14-48 kademe. Çoğu Türk emekli için efektif oran %15-22 aralığında.
• Çifte vergilendirme anlaşması sayesinde Türkiye'de ödenen vergi Portekiz vergisinden düşülür.
• Temettü vergisi %28.
• Emlak vergisi (IMI): yıllık mülk değerinin %0.3-0.5'i.

Alternatif: Yunanistan / İtalya

Vergi hassasiyeti yüksek emekli için Yunanistan'ın %7 sabit emekli vergisi (15 yıl, 2026'da hâlâ aktif) ve İtalya'nın güney bölgesindeki %7 rejimi daha cazip. Portekiz'in yerini doldurma potansiyeli yüksek.

Sonuç ve Tavsiye

NHR 2.0 çoğu yatırımcı için artık ana motivasyon değil. Ancak Portekiz'in temel avantajları (AB üyeliği, 5 yılda vatandaşlık, güvenlik, ılıman iklim, Brezilya/PALOP bağlantısı) yerinde. Resida Global ekibi Portekiz rehberinde ve ücretsiz ön görüşmede güncel vergi yapısını size göre değerlendiriyor.